«Лента.ру» постсовет ҳудудидаги Хитой таъсирига бағишланган мақолалар туркумини давом эттирмоқда.

0
171
Фото:lenta.ru

Кўп йиллар давомида Пекин йирик кредитлар ёрдамида Марказий Осиё мамлакатлари ўртасида иқтисодий қарамликни шакллантирди ва ҳар йили уларнинг сиёсатига тобора кўпроқ таъсир кўрсатмоқда. 2013 йилда Пекин «Ипак йўли иқтисодий камари» лойиҳасини ишга туширди, бу учта транс-Евроосиё иқтисодий йўлакларини яратишни назарда тутади, улардан бири Белорусия орқали ўтади.

Шу сабабли, Европанинг остонасида жойлашган Белорусия Хитой учун жуда муҳимдир, аммо Лукашенка ҳам ҳар қачонгидан ҳам кучли шерикга муҳтож, бу муносабатлар Россия ва Европа Иттифоқи билан музокараларда савдолашиш воситаси сифатида ишлатилиши мумкин.

Яқинда 7 июнь куни Белорусия Республикаси Президенти Хитой компаниялари учун қўшимча имтиёзлар тўғрисида фармонни имзолади. «Лента.ру» Лукашенканинг Пекин билан муносабатларни мустаҳкамлаш учун нима қилишга тайёрлиги ва Белорусия Марказий Осиё республикаларидан ўрнак олиб, Хитойга қарам бўлиб қолиши мумкинми, деган саволга жавоб берди.

Май ойи охирида Белоруссия яна халқаро жанжал эпицентрида ўзини топди. Афинадан Вилнусга йўл олган Рянаир самолёти шошилинч равишда Минскка қўнди. Учишдан сўнг, икки йўловчи ҳибсга олинди: оппозиция НEХТА Телеграм каналининг бош муҳаррири Роман Протасевич ва унинг севгилиси, Россия фуқароси София Сапега.

Икки мамлакатнинг асосий қўшма саноат лойиҳаси – Буюк тош саноат парки. Бу Минск яқинидаги 112 квадрат километрлик мажмуа. Бу нафақат ишлаб чиқаришнинг контсентрацияси, балки махсус ҳуқуқий режимга эга бўлган махсус иқтисодий зонадир. Бунга нафақат Хитой компаниялари қизиқиш билдирмоқда.

2014 йилги Украина инқирози Белорусия ва Хитой ўртасидаги муносабатларни ривожлантиришга катта туртки берди. Виктор Януковичнинг ағдарилишидан ва Донбассда ҳарбий ҳаракатлар бошланишидан олдин, Хитой Украинани шимолий транзит йўлагининг бир қисмига айлантириш ниятида эди, аммо уруш бу режаларни ўзгартирди ва Пекин башорат қилинадиган сиёсий режимга эга бўлган янада барқарор мамлакатга улуш беришга қарор қилди.

Бундай хатти-ҳаракатлар одатда Белорусия президентига хосдир. Сўнгги йилларда у учун ҳар қандай икки томонлама муносабатлар бошқа шерикларга босимнинг бир элементи, деган фикр пайдо бўлди.

Рянаир билан содир бўлган воқеа фонида Европа Иттифоқи билан муносабатларни совутиш шароитида, Москва яна унга рақобатдош шерик бўлиб қолмоқда. Агар Россия раҳбарияти интеграция масалаларида яна босим ўтказа бошласа, Лукашенка дарҳол Хитой ҳақида эслайди.

Ҳам ХХРнинг республикадаги ҳақиқий таъсир доирасини, ҳам Москва билан музокараларда коз карталарини олишга интилиб, Лукашенка Пекинга хитойликлар сўраганидан кўра кўпроқ нарсани беришга тайёр бўлишини тушуниш ҳам муҳимдир.

Чунки ҳозирда «шарқий шерик» Белорусия раҳбари учун айнан шу шерик учун Шарқий Европа бозорларига чиқиш имкониятидан кўра кўпроқ зарурдир.‌‌

Манба

Матнда хатоликни кўрсангиз, уни белгилаб Ctrl+Enter ни босинг.

Фикр матни

Илтимос, изоҳингизни киритинг!
Илтимос, исмингизни бу ерга киритинг