Украина армияси «Мегаиловаиск» ни кутиши мумкин

0
174
Фото:(rosbalt)

Россия расмийларининг ишонтиришларига кўра, РФ қуролли кучлари яқинда Украина чегараларидан чиқарилди. Айни пайтда, яқин келажакда Россия-Украина уруши у ёки бу баҳона билан бошланиб кетмаслиги мумкинлигига кафолат йўқ.

Хусусан, воқеаларнинг бундай ривожланишига оид ишорани Россия мудофаа вазири Сергей Шойгу сўзларидан кўриш мумкин. 27 апрел куни Душанбеда Коллектив Хавфсизлик Шартномаси Ташкилотига аъзо давлатлар Мудофаа вазирлари кенгашининг йиғилишида сўзлар экан, Россия ҳарбий кафедраси раҳбари кутилганидек уруш хавфининг ортиши учун айбни бошқа томонга яъни АҚШ ва НАТОга қаратди. «Ҳарбий инфратузилма модернизация қилинмоқда, тезкор ва жанговар тайёргарлик интенсивлиги ошмоқда ва Американинг» тўртдан ўттизгача» концепцияси амалга оширилмоқда. Украинада миллатчилик кайфияти кучаймоқда, бу Донбассда, шу жумладан Россия билан чегарадош ҳудудларда қуролли тўқнашувни келтириб чиқармоқда «, – деди Шойгу.

Ўз навбатида, Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров ўша куни Россия ва АҚШ ўртасидаги муносабатларда ҳеч нарса ўзгармаса, улар Совуқ уруш даражасида ёки ундан ҳам ёмонроқ бўлиб чиқиши мумкинлигини айтди. Айни пайтда, Россия ва Украина ўртасида жанговар ҳаракатлар бошланган вазиятда ушбу уруш қўшни мамлакатларга бемалол ўтиб кетиши мумкин бўлган сценарий жуда аниқ кўринади. Хусусан, улардан Шимолий Атлантика алянсига аъзо бўлганлар. Бундай ҳолда, дунё деярли автоматик равишда катта Европани ёки ҳатто янги жаҳон урушини олади. Бироқ, НАТОнинг европалик аъзолари Украина атрофидаги воқеаларга мутлақо бошқача муносабатда эканлиги аниқ. Росбалт кузатувчиси мустақил ҳарбий эксперт Павел Фелгенхауэр билан уларнинг баъзилари бундай можаро юзага келганда ўзини қандай тутиши ва юзага келиш эҳтимоли қанчалик юқори эканлиги ҳақида суҳбатлашди.

– Ҳозир Россия-Украина чегарасидаги вазиятни қандай баҳолайсиз? Ҳозир қандай қилиб катта уруш бўлиши мумкин?

– Ҳаммаси мумкин. Швеция мудофаа вазири Питер Хултквистнинг Россия қўшинларини Украина чегарасидан олиб чиқиб кетилиши шунчаки «тутун пардаси» деган сўзларига мурожаат қилишим мумкин. Бу ҳақиқат, чунки Сибирда жойлашган 41-армиянинг орқа тузилмалари ва оғир ҳарбий техникалари кузгача чегарада қолди. Айтганча, бу ҳақда Сергей Шойгу расман эълон қилди. Аммо оғир техникани узоқ вақтга қолдириш бемаъниликдир, чунки сиз армиянинг жанговар тайёргарлигини сақлаб қололмайсиз ва агар сизда йўқ бўлса, аскарларни ўргата оласиз. Швеция мудофаа вазири бу ҳақиқатни Россия қуролли кучларини тезкор жойлаштириш учун қилинган тарзда изоҳлайди. Айтганча, америкаликлар Совуқ Уруш даврида Европада ва Америкада шундай икки асосли тизимга эга эдилар. Шундай қилиб, ҳарбий машқлар тугагандан сўнг, оғир техникани Украина чегараси яқинида қолдириш қарори ғалати туюлади. Душманга нотўғри маълумот бериш режаси амалга оширилмоқда. Худди шундай маневр 2008 йилда Грузияга қарши амалга оширилган. Кейин у эрда, бизнинг ёнимизда, июль ойида биз маневрлар ўтказдик, кейин, худди ҳозирги каби, қўшинларни олиб чиқиб кетгандек туюлдик ва август ойида Жанубий Осетияда уруш бошланди. Ҳозир бутун Россия бўйлаб бўлиб ўтган машғулотларда, менинг ҳисоб-китобимга кўра, 400 мингдан ярим миллионгача ҳарбий хизматчилар қатнашган. Фақатгина Марказий ҳарбий округда, расмий равишда эълон қилинган рақамларга кўра, 70 минг аскар қатнашган. Ва бу Россия Федерациясидаги энг кўп сонли ҳарбий округ эмас. Россиянинг бутун ядровий учлиги сафарбар қилинди.

– Нима учун буларнинг барчаси содир бўлаяпти?

– Эҳтимол, ҳозирги кескинликни кучайишига сабаб бўлган сабаблар ҳеч қаерда йўқолиб қолмаганлигидир. Донбассдаги ўқ отиш қудратли ва асосий кучлар билан давом этмоқда, Украина ҳукумати «Путиннинг художўй отаси» деб номланган Виктор Медведчукга босим ўтказишда давом этмоқда – нафақат ўзининг учта россияпараст телеканалларини трансляциясини ёпиб қўйди, балки Киевнинг илтимосига биноан, энди YouTobe уларни Украина ҳудудида кўриш имкониятини тўсиб қўйди. Шундай қилиб, эскалация ҳақида гапириш эрта.

– Шимолий Атлантика шартномасининг бешинчи моддаси, ушбу мақола уни изоҳлаш учун маълум бир майдонни ва шунга мувофиқ равишда қўлланилишини инобатга олган ҳолда, Иттифоқ мамлакатларидан бири ҳарбий можарога тушиб қолган тақдирда қандай ишлайди? амалиётми? Бошқача қилиб айтганда, НАТОнинг барча мамлакатлари ўзларининг қуролли кучларини ҳарбий можарода қатнашиш учун таъминлайдиларми ёки улардан баъзилари?

– НАТО шартномасининг бешинчи моддаси автоматик равишда уруш эълон қилишни англатмайди. Маслаҳатлар ўтказилади. Ҳозир алянсда кўплаб мамлакатлар мавжуд. Уларнинг баъзилари, Шарқий Эвропада уруш бошланган тақдирда, жамоавий мудофаа бўйича ўз мажбуриятларини кўпроқ, бошқалари эса камроқ даражада бажарадилар. Кимдир улар учун урушга кириш жуда муҳим эмас деб қарор қилади.

– Ва сизнингча, қачон алевленмеси мумкин?

– Менинг камтарин фикримча, энг хавфли май ойининг иккинчи ярми бўлади. Уруш бошланишининг неча фоиз эҳтимоллигини айта олмайман, лекин бу жуда муҳим ва мен шундай деб ўйлайдиган ягона одам эмасман.

– Бундай тўқнашув катта Эвропа урушига олиб келиши мумкинми?

– Балки. Денгиз ва ҳавода тўқнашувлар бошланиши мумкин. Менимча, бу вазиятда НАТО давлатларининг 10-12 тагача ҳарбий кемалари Қора денгизга кириб боради. Хусусан, икки нафар эсминетси аллақачон Эгей денгизида бўлган Қўшма Штатлардан ташқари, Британия ҳам бунга тайёр. У ўз ташувчиси гуруҳини Ф-35Б яширин қирувчи-бомбардимончи самолётлари билан қисқа муддатли парвоз ва вертикал қўниш билан тортиб олади. Франтсузлар, италияликлар, испанлар, юнонлар, руминлар, болгарлар ҳам қувиб етишлари мумкин. Турклар табиий равишда қўшилишади. Бундан ташқари, Россия ва Украина ўртасида уруш бўлган тақдирда, НАТО қурол-аслаҳа ўтказиш учун ҳаво кўприги яратишга ҳаракат қилади. Агар бизникилар ўзларининг ҳарбий транспорт самолётлари тушадиган аэродромларни бомбардимон қила бошласа, НАТО аъзолари уларни жангчилар билан қоплашлари мумкин. Шунга кўра, Украина ҳудудида Америка ва Россия самолётлари ўртасида ҳаво жанглари мумкин. Бундай ҳолда, НАТО кучларининг Россия ҳудудига зарбалари истисно этилмайди. Агар, масалан, Қрим ҳудудидан Америка кемаларига қарши ракета зарбалари берилса, у ҳолда бу ракеталарнинг позициялари ҳам америкаликлар томонидан қасос сифатида йўқ қилиниши мумкин. Эскалациянинг эҳтимоллиги ядро урушига қадар мумкин.

– Дастлабки босқичда ҳарбий ҳаракатлар қандай ривожланиши мумкин?

– Болтиқбўйи, Шимолий, Каспий денгизларидан асосий денгиз кучлари Қора денгизга кўчирилди. Бир жойда 25 хил қўниш кемалари тўпланган ва ҳозиргача улар ўша эрда қолмоқдалар. Бундай кучлар, ҳатто иккитасини ҳам ажратиши мумкин. Уларнинг Босфорга бостириб кириши эҳтимолдан йироқ эмас … Эҳтимол, Одесса ва Николаэв ҳудудларида катта қўниш операцияси тайёрланмоқда. Қримдаги Опукда ушбу операция симуляция қилинган. Бир вақтнинг ўзида 10 минг денгиз пиёда кучлари ва ҳаво-десант қўшинлари тушди. Яъни, катта стратегик ҳужум амалиёти ўтказилди.

– Демак, Украинага асосий зарба, кўпчилик тахмин қилганидек, Қрим ҳудудидан берилиши мумкинми?

– Аксинча, бу ёрдамчи бўлади. Асосийси шимолдан, Белгород, Брянск, Воронеж вилоятларидан Украина кучларини ўнг қанот билан қоплаш учун қўлланилиши мумкин. У эрда жуда кучли ҳарбий мушт йиғилди – учта қўшин, улардан иккитаси қўриқчилар. У эрда танк армиясини ҳам тортиб олиш мумкин. Бундан ташқари, Донбассда қўриқчилар армияси мавжуд. Албатта, у ҳеч қандай Пушилинга бўйсунмайди. Қўмондонлик занжири Новочеркасскка, Доннинг Ростовдаги штаб-квартирасига ва у эрдан Москвага боради. Ушбу кучларнинг вазифаси Украина армиясини кесиб олиш, уч томондан ўраб олиш ва йўқ қилишдир. Бундай «мегаиловаиск» ни ташкил қилиш учун (2014 йилда Украина қўшинлари Иловайск шаҳри яқинига тушиб кетган «қозон» ни англатади, бу бутун уруш пайтида энг катта йўқотишларга олиб келди – «Росбалт»).

– Украина қуролли кучларининг жанговар самарадорлигини қандай баҳолайсиз?

-Улар жуда кучли, аммо мобил урушга унчалик тайёр эмаслар.
Такрор айтаман, уруш таҳдиди бугун менга жуда жиддий бўлиб туюлмоқда. Шу билан бирга, зиддиятнинг исталган босқичида тўғридан-тўғри музокаралар олиб борилса, унинг кескинлашиши ҳам мумкин. Ҳеч ким жиддий равишда ядро чегарасини кесиб ўтишни хоҳламайди.

Maнбa: 

Матнда хатоликни кўрсангиз, уни белгилаб Ctrl+Enter ни босинг.

Фикр матни

Илтимос, изоҳингизни киритинг!
Илтимос, исмингизни бу ерга киритинг