Ғарбнинг асосий иттифоқчиси бўлган Чад лидери Деби жангда ҳалок бўлди.

0
437
Фото:(reuters)

Чад президенти, Идрисс Дебй, мамлакатини 30 йилдан ортиқ бошқарган ва Африкадаги исломий жангариларга қарши курашда Ғарбнинг муҳим иттифоқчиси бўлган, шимолда исёнчиларга қарши жангда ўлдирилган, дейди расмийлар.
Унинг ўғли Маҳамат Идрис Деби, вақтинчалик ҳарбий офицерлар кенгаши томонидан вақтинча президент этиб тайинланди, деди сешанба куни давлат телевидениясида армия вакили Азем Бермендоа Агоуна.

68 ёшли Деби 1990 йилда қўзғолонда ҳокимиятни қўлга киритган ва кўплаб тўнтариш уринишлари ва исёнларидан омон қолган Африканинг энг узоқ ҳукмрон раҳбарларидан бири бўлган. Унинг ўлими, аниқ сабаблари номаълум бўлиб, Чад ва унинг иттифоқчилари муаммоларини янада чуқурлаштириши мумкин.

Ички жабҳада ҳарбийлар иккига бўлинган ва мухолифат кўп йиллик репрессия бошқарувига қарши курашмоқда.
Халқаро миқёсда Франция ва Америка Қўшма Штатлари аксилтеррор ҳаракатлари энди четга сурилмаслигига умид қилмоқда.

Франция «жасур дўст» ва Чад «буюк аскар» дан айрилганини айтди. Оқ уй Чад халқига самимий ҳамдардлик билдирди ва ҳокимиятнинг Чадия конституциясига мувофиқ тинч йўл билан ўтишини қўллаб-қувватлади.

Дебининг ўлими, президент сайловларида ғолиб деб эълон қилинганидан бир кун ўтиб эълон қилинди, бу унга ҳокимиятнинг олтинчи муддатини берган эди. Аксарият мухолифатлар овоз беришни бойкот қилди.

Ливиядаги шимолий чегара бўйлаб жойлашган исёнчилар пойтахт Нжамена томон юзлаб километр жанубга борганларидан кейин тез-тез жангларда жангчилар сафига қўшилиб келган Деби, олдинги чизиқдаги қўшинларни зиёрат қилди.

«Маршал Идрис Деби Итно, ҳар сафар республика муассасаларига жиддий таҳдид солганида бўлгани каби, Ливиядан келган террорчиларга қарши олиб борилган қаҳрамонона жанг пайтида операцияларни ўз назорати остига олди. » У жанг пайтида яраланган ва Нжаменага қайтарилганида вафот этган« , деди Бермендоа.

У Деби қачон вафот этгани ҳақида изоҳ бермади, аммо ҳукумат томонидан дафн маросими душанба куни ўтказилганини айтди.

Ҳукумат ва Миллий Ассамблея тарқатиб юборилди ва соат олтидан бошлаб мамлакат бўйлаб комендантлик соати жорий қилинид.Армия ҳокимиятни фуқаролик ҳукуматига қайтаришни ва 18 ой ичида эркин ва демократик сайловлар ўтказишни хоҳламоқда, деб айтди Ўтиш даври ҳарбий кенгаши вице-президенти Джимадоум Тирайна давлат телевидениясида қилган баёнотида.

Ливияда жойлашган Чаддаги ўзгариш ва келишув фронти (ФАCТ) исёнчилар ўтиш режасини рад этиб, пойтахтга қарши ҳужумларини давом эттиришга ваъда беришди.
»Чад монархия эмас. Мамлакатимизда ҳокимиятнинг сулолавий равишда алмашинуви бўлиши мумкин эмас«, деб айтган, Дебини қувиб чиқариш учун курашаётган исёнчилар.

Деби 2018 йилда ҳокимиятда 2033 йилгача қолишига имкон берадиган янги конституцияни илгари сурган эди. У 11 апрель сайловлари олдидан шундай деди: «Мен сўнгги 30 йил ичида қилганим каби ғалаба қозонишимни олдиндан биламан».

У Чаднинг нефть бойлигини бошқариш ва унинг мухолифларига қарши тазиқлар устидан жамоатчиликнинг норозилигини кучайтираётган эди. Сайлов натижаларига кўра Деби 79% овоз олди.

2016 йилги сайловларда иккинчи ўринни эгаллаган ва сўнгги бойкотда қатнашган мухолифатчи сиёсатчи Солиҳ Кебзабо армиянинг ҳокимиятни қўлга киритиш ҳаракатини рад этди ва уни миллий мулоқотга рози бўлишга чақирди.

«Улар ички сиёсий босим туфайли мажбурий бўлади» , деди у Реутерс агентлигига. «Биз ички кучни ифодалаймиз, уни на ҳарбийлар, на исёнчилар эътиборсиз қолдириши мумкин.»

Манба:

Матнда хатоликни кўрсангиз, уни белгилаб Ctrl+Enter ни босинг.

Фикр матни

Илтимос, изоҳингизни киритинг!
Илтимос, исмингизни бу ерга киритинг